
Over dit agenda-item
De titel STRIKE verwijst niet alleen naar de slag van de hamer op het metaal, maar ook naar een beslissende beweging, een doorbraak of een krachtig gebaar. Wat willen makers teweegbrengen, waar zoeken ze verandering, welke ideeën willen ze vormgeven en welke grenzen willen ze doorbreken? De werken in STRIKE geven uiteenlopende antwoorden op al die vragen en laten zien hoe makers de eigenschappen van ijzer onderzoeken, de mogelijkheden van het materiaal oprekken en het inzetten om persoonlijke, maatschappelijke en artistieke ideeën vorm te geven. Zo brengt de tentoonstelling beeldende kunst, ambacht en innovatie samen. Een benadering die aansluit bij de uitgangspunten en programmering van CODA en ook zichtbaar is in de tentoonstelling Craft Now! (t/m 11 april 2027).
In het ambacht van de smid en de handen van de kunstenaar zijn denken en doen nauw met elkaar verweven. De maker leert het materiaal kennen door ermee te werken, de weerstand te ervaren en de mogelijkheden te onderzoeken. Zij zetten traditionele gereedschappen en technieken in en maken tegelijkertijd ook gebruik van machinale bewerkingen, digitale ontwerpen en nieuwe innovaties. Het nieuwe en innovatieve vervangt het traditionele en ambachtelijke echter niet, maar bestaat veelal naast elkaar in de beroepspraktijk van de kunstenaar. STRIKE vraagt daarmee ook aandacht voor de kennis die in het maakproces besloten ligt en voor de rol van ambachtelijke vaardigheden in de hedendaagse beeldende kunst.
De tentoonstelling in CODA sluit aan op de aandacht die CODA schenkt aan ambacht, innovatie en het sieraad. Met meer dan 14.000 objecten beschikt CODA over de grootste collectie moderne en hedendaagse sieraden. Meerdere werken van deelnemers aan STRIKE, waaronder dat van Eija Mustonen, Jennie Okura, Sophie Hanagarth, Bettina Speckner en Jorge Manilla, is opgenomen in de CODA collectie. De sieraadcollectie van CODA brengt de ontwikkeling van het moderne sieraad vanaf de jaren zestig tot heden in beeld. Vanaf de jaren zestig verschuift de aandacht van een meer traditionele benadering van het sieraad naar vorm, concept en artistieke expressie. Het sieraad ontwikkelt zich zo steeds nadrukkelijker tot een zelfstandig artistiek medium. Het kan een draagbaar object zijn, maar ook een sculptuur op kleine schaal of een onderzoek naar de relatie tussen materiaal, lichaam en identiteit. De keuze voor een bepaald materiaal en de manier waarop het bewerkt wordt, zijn medebepalend voor de betekenis van het uiteindelijke resultaat. Deze ontwikkeling sluit aan bij de vragen die STRIKE stelt: hoe beïnvloeden materiaal en techniek de zeggingskracht van een object en welke mogelijkheden ontstaan als makers de eigenschappen en conventies van een materiaal opnieuw onderzoeken?
IJzer in de omgeving van Apeldoorn
Apeldoorn en de Veluwe kennen een lange geschiedenis met ijzer en ijzerwinning. In de vroege middeleeuwen was de Veluwe het belangrijkste centrum van ijzerproductie. Uit ijzererts, gewonnen uit zogenoemde klapperstenen, werd op grote schaal ijzer gemaakt dat vervolgens gesmeed kon worden. Vele ijzerkuilen en hopen ijzerslakken herinneren nog altijd aan die bedrijvigheid. In het Orderbos bevindt zich de grootste bewaard gebleven ijzerslakkenhoop van Nederland, een overblijfsel van de productie die hier meer dan duizend jaar geleden plaatshad. In de loop der tijd zijn de toepassingen en technieken veranderd, maar de wisselwerking tussen materiaal, kennis en menselijke inventiviteit is ongewijzigd. De vroegmiddeleeuwse ijzerwinning is in de loop der eeuwen steeds minder bekend geworden. CODA Archief toont een aantal archiefstukken van twee Apeldoornse pioniers, Jaap Moerman en Reinier Hardonk, en brengt de herontdekking van deze vergeten geschiedenis in beeld.
Over STRIKE
STRIKE komt voort uit Iron Notes, een internationaal netwerk en activiteitenprogramma waarin kunstenaars, ontwerpers, docenten, studenten en andere geïnteresseerden uit vijf landen samenkomen rondom het materiaal ijzer, metaalbewerking en het ambacht van de smid en het smeden. In uitwisselingen, bijeenkomsten en tentoonstellingen onderzoeken zij de rol en betekenis van ijzer in de hedendaagse samenleving. Deze internationale samenwerking vormt de basis voor een tentoonstelling waarin verschillende artistieke praktijken en perspectieven elkaar ontmoeten. STRIKE is van 22 november 2026 tot en met 28 februari 2027 te zien in CODA Museum. De tentoonstelling reist daarna door naar het sieradenevenement Schmuck in München (Duitsland), Savonlinna (Finland) en Stia (Italië).
STRIKE biedt verschillende perspectieven op materiaal, maker, methode en de historische achtergronden en nodigt uit om opnieuw te kijken naar een materiaal dat niet alleen de omgeving gevormd heeft, maar kunstenaars en makers tot op de dag van vandaag blijft inspireren.
Dit project wordt mede gefinancierd door de Europese Unie in het kader van het programma Creative Europe. De artistieke visie, standpunten en meningen zijn uitsluitend die van de auteur(s) en komen niet noodzakelijkerwijs overeen met die van de Europese Unie of Creative Europe. Noch de Europese Unie, noch de subsidieverstrekker kan hiervoor verantwoordelijk worden gehouden.
Praktische informatie
Waar
Wanneer
- 22 nov. 2026 t/m 28 feb. 2027
.png)





