Papierkunst en CODA
CODA is dé plek waar deze papiergeschiedenis, papierkunst en innovatie samenkomen. Van de tentoonstelling CODA Paper Art en het papierpaviljoen Waterwerk in CODA Centrale Bibliotheek tot fietsroutes als Tour de Papier en experimenten met papier in CODA ExperienceLab. Ook de collectie van CODA omvat veel werken van en op papier en karton. En wist je dat je het hele jaar mee kunt doen aan cursussen en workshops waarin papier centraal staat? In CODA ontdek je het hele jaar door de veelzijdigheid van papier en karton.
Tentoonstelling CODA Paper Art
CODA Paper Art toont om het jaar papierkunst in de volle breedte, variërend van kleine kunstwerken, sieraden en objecten tot levensgrote installaties en performance art. Ook in de tussenliggende jaren besteedt CODA op verschillende momenten en op verschillende manieren aandacht aan papier en karton, met kunstwerken, activiteiten, erfgoed en verhalen.
Waar sommige objecten en kunstwerken een maatschappelijk thema belichten of raken aan het persoonlijk leven van de kunstenaar, vertellen andere werken een (materiaal)technisch verhaal of refereren aan de papiergeschiedenis en -industrie in de provincie Gelderland.
CODA Museum is het resultaat van de fusie tussen het voormalig Historisch Museum Apeldoorn en het Van Reekum Museum. Wat bij het laatstgenoemde museum begon met kleinere presentaties, groeide uit tot de internationaal gerenommeerde tentoonstelling tweejaarlijkse CODA Paper Art.
CODA Paper Art heeft een internationaal karakter en toont, in brede zin, de actuele ontwikkelingen op het gebied van papierkunst. Van beeldende kunst tot mode en sieraden, van installaties en collage tot kinetische kunst en van stop-motion film tot performance: papier staat om het jaar centraal in CODA. De dertiende editie van CODA Paper Art heeft plaats van 18 april tot en met 31 oktober 2027.
Paper Art podcastreeks
Tip! In de podcastreeks over CODA Paper Art gaan diverse medewerkers in gesprek met kunstenaars en experts over de verhalen, ideeën en thema’s achter hun werk. Met verrassende perspectieven, persoonlijke verhalen en nieuwe invalshoeken laten zij je op een andere manier kijken naar kunst van papier en karton.
Beluister de podcasts hier - Bekijk agenda
Cursussen, workshops en evenementen rond papier
.jpg?height=1024&width=1920&format=webp&quality=80)
De werelden van Couzijn van Leeuwen
Vazen, vogels, planten, paarden, honden en kasten van karton. De werkplaats van beeldend kunstenaar Couzijn van Leeuwen (1959) stond tot zijn overlijden in 2019 vol met alle mogelijke objecten van karton. Hij werd opgeleid als beeldhouwer en werkte met uiteenlopende materialen als hout, metaal, keramiek en papier, maar maakte naam met zijn intrigerende kunstwerken en installaties van karton.
Het werk van Couzijn van Leeuwen was regelmatig te zien in CODA Paper Art en een aanzienlijk aantal werken van Van Leeuwen is opgenomen in de CODA collectie. Een deel is permanent te zien in CODA. Zo hangen in CODA Museum drie gevelbeelden van karton die de kunstenaar in 2013 maakte. Zijn laatste werk voor zijn overlijden in 2019 de Jungle-installatie die in 2020 geïnstalleerd werd in het atrium van CODA Centrale Bibliotheek: een sprookjesachtige droomwereld met aap, olifant, vogel, bloemen en planten.
De papiergeschiedenis van de Veluwe
Papier op de Veluwe kent een lange geschiedenis. Van beken en sprengen tot watermolens en handgeschept papier en van geavanceerde papierfabrieken tot de nieuwste innovaties en bijzondere papiersoorten; Apeldoorn en omgeving zijn onlosmakelijk verbonden met de productie van papier en karton. In CODA ontdek je alles over deze belangrijke geschiedenis van papierproductie, landschap en innovatie.
In CODA Bibliotheek vind je het papierpaviljoen Waterwerk. Dit paviljoen verhaalt over de papiergeschiedenis van Apeldoorn en de Veluwe en hoe papier kunstenaars en vormgevers inspireert en uitdaagt. In een prachtige vormgeving en met interactieve elementen word je meegenomen in de ontstaansgeschiedenis van het Veluws landschap en reis je via oude ambachten, papiermolens, beken en sprengen naar nieuwe technieken, innovatie en papier als materiaal en inspiratiebron voor kunstenaars en ontwerpers.
De informatie in dit paviljoen is grotendeels afkomstig van Het grote verhaal van Apeldoorn. De website vertelt aan de hand van thema’s en tijdvakken over de stad en de regio, vanaf het moment dat de eerste mensen het gebied bezochten en zich vestigden tot nu.
Van ambacht tot kunst: de ongekende mogelijkheden van papier CODA ExperienceLab x papier
Papier is niet alleen een materiaal van onschatbare historische waarde, maar ook een bron van innovatie in het heden. In CODA ExperienceLab ontdek je hoe kunstenaars, makers en ontwerpers experimenteren met nieuwe toepassingen van papier en karton én kun je zelf aan de slag.
In CODA ExperienceLab kunnen jong en oud, professionals uit de kunstensector, geïnteresseerde bezoekers, creators, studenten, leerlingen en het bedrijfsleven ontdekken, leren, maken en ontmoeten. CODA ExperienceLab bestaat uit een Showroom in CODA Museum en diverse innovatielabs in de openbare Makerspace in CODA Centrale Bibliotheek.
Centraal staan thema’s als duurzaamheid en recycling, biodesign, ambachten en innovatieve technieken, waarbij op vernieuwende wijzen met papier omgegaan wordt. Van de lasersnijmachine en een 3D-printer waarmee papierpulp geprint wordt tot de geavanceerde tekenplotter. In de Showroom van CODA ExperienceLab was in 2025 404: Paper not found? te zien. De machines en apparaten in deze expositie toonden hoe papier in afgelopen decennia gebruikt, verwerkt en toegepast is en hoe inmiddels standaard papierformaten als A4 en A5 door apparaten bepaald zijn. Naast exposities brengt CODA ExperienceLab, in samenwerking met afvalverwerkingsbedrijf Circulus, ook het recyclen van papier in beeld.
Papiergeschiedenis in CODA Archief & Erfgoed
CODA beheert sinds 1989 het archief van de Stichting Papiergeschiedenis Nederland, een interessant archief over de geschiedenis van papierproductie. Daarmee is CODA niet alleen een plek om hedendaagse papierkunst te beleven, maar ook een kenniscentrum voor onderzoekers en liefhebbers van papier en papierproductie.
Met een bibliotheek, 19.000 watermerken, 15.000 foto's, 7.000 technische tekeningen en een woordenboek van papiertermen in acht talen is dit een van de belangrijkste archieven over de Nederlandse papiergeschiedenis. Daar horen ook de archieven van zeven Nederlandse papierfabrieken uit de periode 1770-1950 bij. Het archief geeft een goed beeld van de overgang van ambachtelijke naar fabrieksmatige papierproductie in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Een waardevolle bron voor historisch onderzoek over een zeer belangrijke bedrijfstak in Nederland.
CODA Archief & Erfgoed Papierkunst en CODA
undefined - Papierkunst en CODA
Is CODA een papiermuseum? CODA is geen traditioneel papiermuseum. In CODA ontdek je papier vanuit verschillende perspectieven: als kunstvorm, als materiaal voor ontwerp en innovatie én als onderdeel van de papiergeschiedenis van Apeldoorn en de Veluwe. Van de internationale tentoonstelling CODA Paper Art tot het Papierpaviljoen Waterwerk en de collectie: papier speelt het hele jaar door een belangrijke rol binnen CODA.
Wanneer is CODA Paper Art? CODA Paper Art is een tweejaarlijkse tentoonstelling over hedendaagse papierkunst. De volgende editie vindt plaats van 18 april tot en met 31 oktober 2027.
Is er ook papierkunst te zien buiten CODA Paper Art? Ja. Ook buiten de tentoonstelling ontdek je papierkunst in CODA. In de collectie zijn verschillende werken van papier en karton te zien, waaronder werk van Couzijn van Leeuwen. Daarnaast organiseert CODA regelmatig workshops, activiteiten en presentaties waarin papier centraal staat.
Waar leer ik meer over de papiergeschiedenis van de Veluwe? In het Papierpaviljoen Waterwerk in CODA Centrale Bibliotheek ontdek je hoe de Veluwe uitgroeide tot een belangrijk gebied voor de Nederlandse papierindustrie. Ook beheert CODA het archief van de Stichting Papiergeschiedenis Nederland, een omvangrijke collectie over de geschiedenis van papierproductie.
Kan ik zelf iets met papier maken bij CODA? Ja. CODA organiseert regelmatig workshops, cursussen en activiteiten waarin je zelf met papier en karton aan de slag gaat. Bekijk de agenda voor het actuele aanbod.
Tour de Papier 2025
Vive la Veluwe! Ontdek al fietsend de pracht van de natuur en (historische) papierindustrie in hartje Gelderland. Met een route langs molens, sprengen én het nieuwste uit de wereld van de papierkunst. Ontdek deze unieke fiets- en wandelroute die kunst, erfgoed en de papiergeschiedenis van de Veluwe met elkaar verbindt.
Het grootste deel van de Nederlandse papierindustrie bevindt zich in Gelderland en de Veluwe kent vele papiermolens, beken en sprengen. Ontdek meer met fiets- en wandeltocht Tour de Papier, die CODA telkens ontwikkelt bij CODA Paper Art. De editie van 2025 vind je hier als gratis download. Tour de Papier brengt je langs erfgoedlocaties die vertellen over de geschiedenis van de Veluwe en de papierindustrie. En dat niet alleen. Onderweg ontvouwt zich een activiteitenprogramma dat je onderweg, thuis en op de camping kunt doen.
Tip! Ook het Rondje Erfgoed, een bijzondere ontdekkingstocht van 146,5 kilometer door de Gelderse Stedendriehoek, voert langs Papierfabriek De Middelste Molen.
Of je nu geïnteresseerd bent in papierkunst, de geschiedenis van papier, hedendaagse kunst, workshops of de papierindustrie van de Veluwe: bij CODA ontdek je het hele jaar door hoe veelzijdig het materiaal kan zijn. Zo blijft papier, ook buiten CODA Paper Art, een belangrijk onderdeel van CODA Museum, de bibliotheek, het archief en CODA ExperienceLab.
.jpg?height=430&width=500&ranchor=center&format=webp&scale=both)
.jpg?height=1024&width=1920&format=webp&quality=80)
