Toekomstdenkers bij CODA

Bij CODA denken we samen na over de toekomst. We onderzoeken hoe co-creatie en gezamenlijke verbeelding kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en betrokken (digitale) samenleving. We zoeken niet naar kant-en-klare oplossingen, maar we verkennen samen verschillende ideeën en toekomstbeelden.

Toekomstdenkers bij CODA begon als pilotproject in november 2025 met de eerste Kiosk voor de Toekomst. Sinds dat moment hebben we, op basis van de suggesties van bezoekers, uitgebreid met thema's als Wonen en Veiligheid. Lees hieronder alles over het project!

Toekomstdenkers wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Pica, de Koninklijke Bibliotheek (KB) en Stichting CODA.

Toekomstdenken: verder kijken dan vandaag of morgen

Bij CODA onderzoeken we met toekomstdenken hoe co-creatie en gezamenlijke verbeelding kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en betrokken (digitale) samenleving. We zoeken niet naar kant-en-klare oplossingen, maar we verkennen samen verschillende ideeën en toekomstbeelden. Deze scenario’s helpen ons om na te denken over en te reflecteren op wat we nu kunnen doen om een gewenste toekomst dichterbij te brengen.

Toekomstdenken betekent dat we verder kijken dan vandaag of morgen. Toekomstdenken helpt ons juist om te bedenken wat me moeten doen om tot een specifiek resultaat te komen. Ontwerpen helpt ons om verschillende mogelijke toekomsten te onderzoeken en om te verkennen hoe we daar nu mee om zouden kunnen gaan. Ontwerpen is in deze context niet alleen maar doen, maar het is ook een manier van denken, verbeelden en handelen.

Met toekomstdenken stellen we (ongemakkelijke) vragen, onderzoeken we grenzen, stellen we kaders ter discussie en zoeken we nieuwe, andere oplossingen. Het is belangrijk om een open houding te hebben en andere meningen te onderzoeken, goed samen te werken en van elkaar te leren.

Kiosk voor de Toekomst

In de Van Reekum Galerij in het CODA Museum stond van 8 november 2025 t/m 12 april 2026 de pilot-installatie Kiosk voor de Toekomst. Een plek vol dromen en 'wat als'-vragen, waar bezoekers de toekomst kunnen onderzoeken. Wat als de toekomst niet vaststaat maar openligt voor onze verbeelding? Hoe zou de wereld eruit kunnen zien en hoe zouden we willen dat ze eruitziet? Welke rol spelen natuur, technologie, samenleving en sociale structuren in een wereld die steeds verandert?

Stel je vraag aan het Orakel en bespreek samen de uitkomst. De antwoorden die je krijgt zullen soms utopisch, dystopisch, poëtisch of absurd zijn. Post voor Later nodigt je uit om een kaart aan je toekomstige ik te schrijven. Schrijf een wens, een gedachte en een voorspelling, waarbij je reflecteert op het heden, verleden en de toekomst. In Bouw de Toekomst schrijven we samen een sciencefictionverhaal over het jaar 2084, waarin alle bezoekers samen nadenken, dromen en ontdekken over hoe wij de toekomst zouden willen zien.

Kiosk voor de Toekomst: Wat is wonen?

Van 19 april t/m 25 oktober 2026 stond de Kiosk voor de Toekomst in het teken van het thema 'wonen': een veelzijdig onderwerp dat mensen in allerlei situaties en leefwerelden raakt. In positieve en negatieve zin, van woningnood tot nieuwe kansen. Maar hoe ziet wonen in de toekomst eruit, wat hebben we nodig en waar liggen mogelijkheden? Plaats je toekomstvoorspelling op de interactieve Toekomsttijdlijn, beantwoord actuele vragen over maatschappelijke en culturele thema’s in de Rol van het publiek en neem stelling in over interessante, prangende of schurende kwesties bij de Stellingkast. Zo denken we samen na over de toekomst en leggen we een archief aan met ideeën over wonen – nu en later.

Typemachinemiddag & Krantsessies

In juni organiseerde CODA samen met Totaal Getikt een typemachinemiddag, compleet in het teken van Toekomstdenkers. Tijdens de typewritermiddag kunnen deelnemers gebruikmaken van vintage typemachines. Agnes Brink en René Eijsink van Totaal Getikt nemen een bijzondere collectie van kleurrijke typemachines mee naar CODA. Deze middag typen we samen gedichten, proza of verhalen over de toekomst van wonen. Deze open inloopmiddag draait volledig om creatief schrijven, zonder AI of spellingscontrole. Nadat je bent uitgetikt, tover je jouw tekst om tot een mini-magazine in de mini-uitgeverij in de Showroom van CODA ExperienceLab.

In oktober kon je tijdens de krantsessies van social designers Monique van Meel en Hebe Diepenmaat op een verrassende, creatieve manier aan de slag met de toekomst van wonen. Monique werkt op het snijvlak van kunst, communicatie en maatschappelijke vraagstukken. Ze brengt mensen samen om nieuwe ideeën en perspectieven te ontdekken. Hebe is kunstenaar en ontwikkelt creatieve werkvormen waarmee je ideeën niet alleen bespreekt, maar ook zichtbaar maakt. Samen dagen ze je uit om anders naar de toekomst van wonen te kijken.

Samen met Van Meel en Diepenmaat onderzochten deelnemers verschillende toekomstbeelden. Dat kan door te bouwen, tekenen, ideeën uit te wisselen of met andere creatieve opdrachten te experimenteren. Tijdens een eerdere sessie bouwden deelnemers bijvoorbeeld met witte LEGO-blokjes hun huis van de toekomst en gaven ze op een kaart aan waar ze in Apeldoorn wel of juist niet zouden willen wonen. Elke sessie wordt begeleid door ontwerpers met een eigen aanpak. Daardoor is de invulling steeds anders en is er volop ruimte voor verrassende ideeën. Je hoeft geen ervaring te hebben: nieuwsgierigheid en zin om mee te doen zijn genoeg!

Kiosk voor de Toekomst: Wat is veiligheid?

Tot en met 15 januari 2027 staat bij Toekomstdenkers het thema 'veiligheid' centraal: een actueel onderwerp dat mensen in allerlei situaties en leefwerelden raakt. Maar hoe zit het met de veiligheid van onze toekomst? Je bezoekt de Kiosk voor de Toekomst: Wat is veiligheid? op de eerste verdieping van CODA Centrale Bibliotheek.

Van online weerbaarheid tot een veilig gevoel in eigen huis, in de breedste zin en tot in het kleinste detail. Hoe zit het met de veiligheid van onze toekomst? Wat willen we veiligstellen? En hoe bereiken we deze veiligheid op een goede manier? Beantwoord bij de Kiosk voor de Toekomst actuele vragen over thema’s rond veiligheid in de Rol van het publiek en neem stelling in over interessante, prangende of schurende kwesties bij de Stellingkast. Zo denken we samen na over de toekomst en leggen we een archief aan met ideeën over veiligheid – nu en later.

De Kiosk voor de Toekomst komt naar je toe

Toekomstdenkers speelt zich ook af buiten CODA Museum en CODA Centrale Bibliotheek. Tijdens Maaiveld Festival 2026 fungeerde de Kiosk voor de Toekomst als mini-uitgeverij: toekomstbeelden kwamen tot leven met behulp van druktechniek en digitale tools. Er werd geëxperimenteerd met tekenen en drukken als manieren van denken én maken. Festivalbezoekers maakten gebruik van coderen en programmeren van machines op een manier die past bij hun handschrift.

Variaties op de Kiosk voor de Toekomst zijn de komende tijd afwisselend te zien bij o.a. CODA de Maten, de Huiskamer van GIGANT en tijdens Urban APD in De Kathedraal op het Zwitsalterrein.