Gaby Bovelander 1931-2020

“Kijken is zo belangrijk, daar begint het mee. Het leven is zo veel rijker als je ziet.” Gaby Bovelander

Veelzijdig, creatief, initiator, verbinder en ‘grand lady’ van de Apeldoornse kunstenaars. Gaby Bovelander (1931) overleed in september van dit jaar op 89-jarige leeftijd. Ze was grondlegger van de kunsteducatie in Apeldoorn en stond in 1971 aan de basis van creatief centrum De Doekom, dat later onder de naam Markant fuseerde met de Apeldoornse Muziekschool. Haar monumentale werk is nog altijd te zien in veel Apeldoornse kantoren, scholen en fabrieken en in 2005 en 2010 ontwierp ze het glas-in-lood van respectievelijk de kapel in Hoog Soeren en de Jachtlaankerk in Apeldoorn.

Werk

Gaby Bovelander, schilderij, zonder titel, 2005

Gaby Bovelander, schilderij, zonder titel, 2003

Gaby Bovelander, tekening, zonder titel, 1997

Werk en ontwikkeling

Hoewel ze tot op hoge leeftijd in haar atelier groepen begeleidde, was ze primair autonoom beeldend kunstenaar. Haar keuze voor de beeldende kunst werd in de jaren vijftig in hoge mate beïnvloed door Willem Sandberg, voormalig directeur van Stedelijk Museum Amsterdam, die haar vader adviseerde om Gaby naar de kunstacademie in Arnhem te sturen. Daar bekwaamde ze zich in beeldhouwen en het ontwerpen en realiseren van glas-in-loodwerken. Ook maakte ze monumentale werken en legde ze zich toe op sgraffito (“Een werktekening uitzetten in natte specie, vijf lagen aanbrengen en dan de hele nacht doorwerken met een stel kerels, mooi was dat.”).

Het beeldende werk van Gaby Bovelander is niet alleen onder te verdelen in monumentale kunst, glas-in-lood, schilderijen, tekeningen, schetsen, digitale kunst en objecten, maar ook in diverse periodes. Zo wees zij een periode aan voor haar academietijd, de academietijd zelf en de diverse periodes daarna. Begonnen als monumentaal kunstenaar, kwam al snel het schilderen dat in vorm- en beeldtaal reikte van magisch realisme tot lyrisch abstract. Terwijl Gaby zich voortdurend bleef ontwikkelen en zich ook digitale technieken eigen maakte, bleef haar visie op de vergankelijkheid als een rode draad door haar werk lopen. Over haar werk- en levenshouding zei ze: “Ik leef altijd met een gevoel van heimwee naar gisteren (wat geweest is en nooit meer terugkomt), naar morgen (nieuwsgierig naar wat morgen geeft) en met de enige zekerheid van dit moment.”

Daarnaast stond Gaby garant voor een aantal prachtige, poëtische en treffende uitspraken over haar werk en werkwijzen. De zoektocht naar licht en verstilling zette ze in een interview kracht bij met de gevleugelde uitspraak “Wie het licht blijft zien, loopt nooit in de duisternis”. Haar liefde voor componisten en kunstenaars als Beethoven, Mahler, Rothko en Malevich verklaarde ze kort maar krachtig: “Klank is kleur en kleur is klank.”

CODA toont een aantal werken van Gaby Bovelander uit eigen collectie. Uit de nalatenschap van Bovelander wordt volgend jaar, in het jaar dat ze 90 zou zijn geworden, een presentatie gerealiseerd.

CODA ontvangt uit de nalatenschap van Gaby Bovelander een aantal werken. Het Noord-Veluws Museum toont het werk van Bovelander in combinatie met dat van Eugène Brands (9 okt 2021 t/m 20 maart 2022). Op de website van het Noord-Veluws Museum wordt eveneens aandacht besteed aan Gaby Bovelander.