Gelegerd in Gelderland

De provincie Gelderland bevat veel zichtbare en onzichtbare restanten van het militaire verleden. Er zijn sporen te vinden van grote en kleinere Romeinse legerkampen. De provincie telt meer dan 160 Middeleeuwse kastelen en versterkte huizen. Gelderland kent een groot aantal vestingsteden met verdedigingswerken uit de 16e tot de 18e eeuw. Ook lopen door de provincie belangrijke verdedigingslinies, zoals de Grebbelinie, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de IJssellinie. In de 19e en 20e eeuw werd de Veluwe hét oefenterrein bij uitstek voor dienstplichtige militairen. En de slotfase van de Tweede Wereldoorlog speelde zich af in Gelderland, met de Slag om Arnhem en het Rijnlandoffensief vanuit de regio Nijmegen.

Gelegerd in Gelderland besteedt aandacht aan het militaire verleden van de provincie, en vooral aan de effecten daarvan op het landschap, de invloed op de burgerbevolking, en de ervaringen van militairen die hier gelegerd waren.

Het festival is bedoeld voor een gevarieerd publiek, met activiteiten voor ouders en kinderen, voor toeristen uit binnen- en buitenland, maar ook voor oud-dienstplichtigen en veteranen.

Publieksactiviteiten

Het festival zal bestaan uit een scala aan georganiseerde activiteiten. Alle organisaties in Gelderland die zich bezighouden met kunst en cultuur, erfgoed en geschiedenis zijn uitgenodigd om in het kader van het festival grote en kleinere publieksactiviteiten te organiseren rondom het thema ‘militair erfgoed’. Daarbij kan men denken aan tentoonstellingen, muziek, film, theater, routes, lezingen, debatten, speurtochten enzovoorts. Verwachte onderdelen van het programma zijn:

• diverse living history voorstellingen op markante locaties uit de militaire geschiedenis van Gelderland
• exposities en publieksactiviteiten in de verschillende (militaire) musea in Gelderland
• activiteiten voor oud-dienstplichtigen en veteranen
• toeristische routes langs militair erfgoed uit diverse periodes
• boekpresentatie: Militairen op de Veluwe
• educatief programma op basis van gaming
• opknapdagen van oorlogsmonumenten
• een symposium over herbestemming van voormalige kazernes

De activiteiten van het festival worden met elkaar verbonden door een intrigerende rondreizende multimediashow die op veel plaatsen en bij diverse evenementen in de provincie te zien zal zijn. In de ‘Bandritzer 561’ maken de bezoekers aan de hand van korte films een tijdreis langs verschillende episodes uit de Gelderse militaire geschiedenis. 

De website www.gelegerdingelderland.nl biedt informatie over alle activiteiten zal functioneren als een virtuele ontmoetingsplek en als verzamelplaats van informatie en verhalen.

Organisatie

Gelegerd in Gelderland wordt georganiseerd door: stichting Gelders Erfgoed, Gelders Archief, Gelders Genootschap en CODA Museum. Het festival wordt financieel ondersteund door de Provincie Gelderland.

Voorgeschiedenis

In het najaar van 2006 werd een festival georganiseerd rondom een eeuw Gelderse geschiedenis: Gelderland 1900-2000. Zo’n 100 Gelderse culturele instellingen namen hieraan deel (bibliotheken, musea, volksuniversiteiten en filmhuizen). Zij boden gedurende drie maanden een zeer gevarieerd programma van ruim 180 activiteiten met in totaal zo’n 200.000 bezoekers.
Op basis van hetzelfde format vond het najaar van 2008 het festival Geloven in Gelderland plaats. Dit festival bevorderde de samenwerking binnen de erfgoedsector,en het contact met maatschappelijke en religieuze organisaties in Gelderland.  Aan dit festival deden opnieuw zo’n 100 organisaties mee met in totaal ruim 200 activiteiten.

Het enthousiasme voor beide festivals was groot. Zowel bij de samenwerkende organisaties als bij de bezoekers. Goede reden om in 2012 opnieuw een cultuurhistorisch festival te organiseren. Dit keer rondom militair erfgoed, onder de titel Gelegerd in Gelderland.